28 ΙΟΥΛΙΟΥ 2017

Στο φως το Σύμφωνο Φιλίας

μεταξύ ΠΓΔΜ - Βουλγαρίας

Του ΒΑΣΙΛΗ ΝΕΔΟΥ

Το περιεχόμενο του Συμφώνου Φιλίας μεταξύ ΠΓΔΜ και Βουλγαρίας έδωσε χθες στη δημοσιότητα η κυβέρνηση των Σκοπίων. Πρακτικά, πρόκειται για το πρώτο κλείσιμο ενός εξωτερικού μετώπου από τη νέα κυβέρνηση του Ζόραν Ζάεφ, με μία από τις δύο γειτονικές χώρες των Σκοπίων που ανήκουν στην Ε.Ε. Η Βουλγαρία δεσμεύεται, μεταξύ άλλων, να «στηρίξει τη “Δημοκρατία της Μακεδονίας” (σ.σ. όπως αναφέρεται στο Σύμφωνο) προκειμένου αυτή να λάβει πρόσκληση για ένταξη στο ΝΑΤΟ, σύμφωνα με τις σχετικές αποφάσεις από τις Συνόδους Κορυφής του ΝΑΤΟ». Η συγκεκριμένη διατύπωση ικανοποιεί την Αθήνα, καθώς παραπέμπει σαφώς και στις αποφάσεις του Βουκουρεστίου, βάσει των οποίων η διευθέτηση του ονοματολογικού συνιστά βασική προϋπόθεση για την ένταξη της ΠΓΔΜ στη Βορειοατλαντική Συμμαχία.

Στο άρθρο 11 του Συμφώνου τονίζεται ότι οι δύο χώρες δεν έχουν καμία εδαφική διεκδίκηση η μία εις βάρος της άλλης, καθώς επίσης και ότι κανένα από τα δύο κράτη «δεν θα επιτρέψει η επικράτειά της να χρησιμοποιηθεί κατά της άλλης από οργανώσεις και ομάδες που έχουν ως στόχο τη διεξαγωγή ανατρεπτικών, αποσχιστικών ενεργειών και τη διεξαγωγή ενεργειών που αποτελούν απειλή για την ειρήνη και την ασφάλεια της άλλης πλευράς». Εντός τριών μηνών θα δημιουργηθεί Κοινή Διακυβερνητική Επιτροπή, ενώ η Συμφωνία θα πρέπει να επικυρωθεί και από τα Κοινοβούλια των δύο χωρών, κάτι που προεξοφλείται. Η διευθέτηση αυτής της εκκρεμότητας εκ των πραγμάτων θα μεταφέρει κάποια πίεση στην Αθήνα, καθώς η Ελλάδα παραμένει η μόνη χώρα της Ε.Ε. στην περιοχή που έχει διαφορές με τα Σκόπια. Στην πρόσφατη συνάντηση που είχαν στις Βρυξέλλες ο υπουργός Εξωτερικών Ν. Κοτζιάς και ο Ειδικός Αντιπρόσωπος του ΟΗΕ για το Σκοπιανό Μάθιου Νίμιτς, φαίνεται να συμφώνησαν ότι δεν αναμένεται άμεση αναθέρμανση των συζητήσεων. Ωστόσο, όλες οι πλευρές αντιλαμβάνονται ότι το 2018 θα είναι εξαιρετικά κρίσιμο για το ζήτημα της ονοματολογικής διαφοράς.

Σημειώνεται, τέλος, ότι οι ελληνικές προξενικές αρχές στο Τορόντο του Καναδά, προέβησαν σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες, έπειτα από δημοσίευση στην εφημερίδα Toronto Star από τα σκοπιανά σωματεία για τη γιορτή του Ιλιντεν, όπου υπάρχει χάρτης της «Μεγάλης “Μακεδονίας”», η οποία περιλαμβάνει και το μεγαλύτερο κομμάτι της Βόρειας Ελλάδας. Σημειώνεται ότι η Καναδική «Μακεδονική» Ενωση είναι γνωστή από το παρελθόν για τις ακραίες θέσεις και τον αλυτρωτισμό που εκπέμπουν οι κατά καιρούς πρωτοβουλίες της.

ΠΗΓΗ: Εφημερίδα Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 28 Ιουλίου 2017

23 ΙΟΥΛΙΟΥ 2017

Κρίσιμο το 2018 για την επίλυση

της διαφοράς με τα Σκόπια

Του ΒΑΣΙΛΗ ΝΕΔΟΥ

Το 2018 θα είναι, όπως φαίνεται, έτος-ορόσημο για την επίλυση ή όχι της ονοματολογικής διαφοράς ανάμεσα στην Ελλάδα και την ΠΓΔΜ. Ολοι οι διεθνείς συνομιλητές της Αθήνας, από την Ε.Ε. έως τις ΗΠΑ, αντιλαμβάνονται ότι, κατά την περίοδο μεταξύ των δύο επόμενων εκλογικών αναμετρήσεων στα Σκόπια, μπορεί να γίνουν κρίσιμα βήματα προκειμένου να υπάρξει αμοιβαίος συμβιβασμός ανάμεσα στις δύο χώρες.

Ιδιαίτερα στην Ουάσιγκτον εκτιμάται ότι υπάρχει ένα παράθυρο ευκαιρίας ανάμεσα στις τοπικές εκλογές που θα πραγματοποιηθούν στις 15 Οκτωβρίου 2017 και στην εκλογική διαδικασία ανάδειξης νέου προέδρου της ΠΓΔΜ εντός του 2019. Αυτοί οι περίπου 18-20 μήνες θα κρίνουν αν η κυβέρνηση συνεργασίας υπό τον Ζόραν Ζάεφ και το αλβανικό κόμμα DUI κατορθώσει να σταθεροποιηθεί. Κάτι τέτοιο θεωρείται απαραίτητο, προκειμένου να αποφευχθεί πιθανή παλινόρθωση των ακραίων εθνικιστών του Νίκολα Γκρούεφσκι – το οποίο μπορεί να επιτευχθεί μόνον εφόσον η κυβέρνηση Ζάεφ επιτύχει εκεί όπου απέτυχαν όλοι οι προκάτοχοί του: την ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ. Ενας περαιτέρω παράγοντας που ευνοεί τη συγκυρία είναι η «επιστροφή» των ΗΠΑ στα Βαλκάνια, κυρίως λόγω του φόβου ανεξέλεγκτης εξάπλωσης της ρωσικής επιρροής στα θεσμικά αδύναμα κράτη της περιοχής.

Πηγές της «Κ» αναφέρουν ότι στις πολλαπλές επαφές που έχουν γίνει στα Σκόπια, ιδίως μετά και τις τελευταίες παρεμβάσεις των Αμερικανών προκειμένου να εξασφαλιστεί η σταθερότητα στη χώρα, διαπιστώνεται επιστροφή στον πραγματισμό. Σύμφωνα με αυτές, στα Σκόπια υπάρχει προθυμία για συμβιβασμούς και σημαντικές παραχωρήσεις. Γνωρίζουν, όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, ότι θα πρέπει να υποχωρήσουν σημαντικά από αρκετές εκ των θέσεών τους. Και υπολογίζουν στην ευελιξία που θα μπορούσε να δείξει η Αθήνα, ιδιαίτερα από τη στιγμή που έχει αποδεχθεί ότι συζητά για μια σύνθετη ονομασία. Αντιθέτως, δεν φαίνεται ότι αυτή τη στιγμή θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη η σύνοδος των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ, που θα πραγματοποιηθεί τον ερχόμενο Δεκέμβριο. Εως τότε, βέβαια, ο υπουργός Εξωτερικών Ν. Κοτζιάς θα έχει ανταποδώσει στον Σκοπιανό ομόλογό του Νικόλα Ντιμιτρόφ την επίσκεψή του στην Αθήνα. Ο κ. Κοτζιάς θα βρεθεί στα Σκόπια στα τέλη Αυγούστου.

Τόσο προς την Αθήνα όσο και προς τα Σκόπια δεν ασκούνται ασφυκτικές πιέσεις, ωστόσο υπάρχουν ορισμένες παραινέσεις. Αρχικά για αποφυγή δημόσιας συζήτησης πάνω στο θέμα, προκειμένου να μην καλλιεργούνται υπερβολικές προσδοκίες. Επειτα, για να έχουν τον απαραίτητο χρόνο οι πολιτικές δυνάμεις σε Ελλάδα και ΠΓΔΜ, αλλά και η κοινή γνώμη, ότι μια λύση που θα προκύψει ύστερα από διαπραγματεύσεις δεν θα ικανοποιεί 100% καμία από τις δύο πλευρές. Και γι’ αυτό θα πρέπει να εξηγηθούν τα όποια «δύσκολα» σημεία προκύψουν. Ιδανικά, οι διαπραγματεύσεις για πιθανή συμφωνία ανάμεσα σε Αθήνα και Σκόπια θα πρέπει να τελειώσει πριν ξεκινήσει η προεκλογική περίοδος του 2019 και στις δύο χώρες.

Σε αυτό το χρονικό διάστημα η Αθήνα θα έλθει αντιμέτωπη και με ένα ακόμη πρόβλημα, το οποίο δεν επηρεάζει άμεσα την Ελλάδα, αλλά σίγουρα τα Βαλκάνια. Υπάρχουν παραινέσεις για αναγνώριση της κρατικής οντότητας του Κοσόβου, κάτι το οποίο εκτιμάται ότι θα βοηθούσε την Πρίστινα στην, ακόμη μακρινή, αλλά υπαρκτή πιθανότητα ενταξιακής προοπτικής στην Ε.Ε. Αν και επί τούτου δεν υπάρχει απολύτως καμία εξέλιξη, αξίζει να παρατηρηθεί ότι στις αρχές Μαΐου οι υπουργοί Εξωτερικών Ελλάδας και Κοσόβου είχαν μια εξαιρετικά φιλική και εποικοδομητική συνάντηση στην Αθήνα.

Φόβοι για ρωσική επέκταση

Η συνολική επανεκκίνηση της βαλκανικής ατζέντας οφείλεται στην «ολική επαναφορά» των ΗΠΑ στην περιοχή για τρεις λόγους: Πρώτον, λόγω της προφανούς διαχειριστικής αποτυχίας από την πλευρά της Ε.Ε., αλλά και της γενικότερης νοοτροπίας ότι ένα μοντέλο «περιορισμένης σταθερότητας» στα Βαλκάνια ήταν μάλλον φυσιολογικό. Δεύτερον, λόγω των διαλυτικών φαινομένων στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και, τρίτον, διότι στην Ουάσιγκτον φοβούνται ότι η αδυναμία ορισμένων κρατών στη χερσόνησο, θα επιτρέψει στη Ρωσία να αυξήσει την επιρροή της σε μια περιοχή που αποτελεί «μαλακό υπογάστριο» της Ευρώπης.

Στην Ουάσιγκτον δεν επιθυμούν να βρεθούν προ τετελεσμένων τύπου Ουκρανίας, όταν απλώς παρενέβησαν πυροσβεστικά, προκειμένου να αντιμετωπίσουν καταστάσεις που είχαν ενορχηστρωθεί μεθοδικά από τη Μόσχα. Με βάση όλες τις παραπάνω παραδοχές, υπάρχει η εκτίμηση ότι η επόμενη κρίση την οποία θα αντιμετωπίσει η Ευρώπη θα προέλθει από τα Βαλκάνια. Στο μικρό παράθυρο ευκαιρίας που βλέπουν ανοιχτό στην Ουάσιγκτον, γίνεται αντιληπτό ότι το πλέον φλέγον πρόβλημα είναι η Βοσνία-Ερζεγοβίνη.

ΠΗΓΗ: Εφημερίδα Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ, 23 Ιουλίου 2017

23 ΙΟΥΛΙΟΥ 2017

Η υποκρισία των Σκοπίων

Η «κυριακάτικη δημοκρατία» σήμερα ξεσκεπάζει τις αληθινές προθέσεις των Σκοπιανών. Αποδεικνύει ότι δεν είχαν ούτε έχουν ειλικρινή πρόθεση για ειρηνική και αρμονική συνύπαρξη με την Ελλάδα και συνεργασία με τον λαό μας. Είναι ύπουλοι άρπαγες και επίδοξοι σφετεριστές της Ιστορίας μας.

Αυτό το κρατίδιο δεν λειτουργεί όπως θα άρμοζε σε μια κανονική, αξιοπρεπή χώρα. Συμπεριφέρεται σαν διαρρήκτης που μπήκε τη νύχτα σε σπίτι και προσπαθεί να κλέψει όσα προλαβαίνει. Ενώ, στα λόγια πάντα, δείχνουν ότι συμμορφώνονται με τη λογική και αρχίζουν τις προσπάθειες εύρεσης λύσης για την ονομασία του κρατιδίου και τη διακοπή των ενεργειών που προκαλούν τους Ελληνες και την κοινή λογική, στις πράξεις ακολουθούν την ακριβώς αντίθετη κατεύθυνση.

Στις επιστολές που απέστειλε η κυβέρνηση των Σκοπίων προς την Ευρωπαϊκή Ενωση και το ΝΑΤΟ δεν γίνεται μνεία και στην καλή γειτονία με την Ελλάδα και στην ονομασία του κρατιδίου. Η τακτική τους απέναντί μας είναι παρελκυστική και ο στόχος τους είναι να κερδίσουν περαιτέρω διπλωματικά ερείσματα. Επιδιώκουν να προβάλλουν στη διεθνή κοινότητα ότι η στάση τους είναι συναινετική, ενώ οι πράξεις τους υπηρετούν απαρέγκλιτα τους επεκτατικούς σε βάρος μας σχεδιασμούς τους. Προσπαθούν να γίνουν δεκτοί στις συμμαχίες και στους συνασπισμούς κρατών όπου μέλος είναι η Ελλάδα διά της τεθλασμένης!

Φυσικά, επειδή «έχουσι γνώσιν οι φύλακες» και η Ελλάδα δεν ήρθε από το παράθυρο της Ιστορίας για να φύγει από τον φεγγίτη, όπως φαίνεται ότι θα συμβεί με το ετερόκλητο εθνοκοινωνικό μωσαϊκό των Σκοπίων, η στάση οποιασδήποτε κυβέρνησης απέναντί τους πρέπει να είναι προσαρμοσμένη σε ό,τι επιβάλλουν το εθνικό συμφέρον και το ευνοϊκό, για την πατρίδα μας, περιβάλλον που διαμορφώνεται στην περιοχή.

Η Ελλάδα είπε όλα όσα είχε να πει για το θέμα και η στάση της κυβέρνησης Καραμανλή στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι το 2008 αποτελεί ένα διαρκές παράδειγμα προς μίμηση: βέτο σε όλα και καμία συζήτηση μέχρι να συμμορφωθούν οι Σκοπιανοί. Τώρα η πίεση της πραγματικότητας είναι στη δική τους πλευρά. Εντός του ασταθούς κρατιδίου τους αναπτύσσονται οι φυγόκεντρες δυνάμεις, οι έριδες και οι αποσχιστικές τάσεις (κυρίως των Αλβανών).

Το κράτος μας δεν έχει απολύτως κανέναν λόγο να εκχωρήσει σε γραφικούς ξένους δημαγωγούς, που λειτουργούν για λογαριασμό της Αγκυρας, δικαιώματα που έχουν κατοχυρώσει οι πολυαίμακτοι και αδιάκοποι αγώνες του ελληνικού έθνους. Καμία υποχώρηση και καμία παραχώρηση. Οι Σκοπιανοί, αν θέλουν να διατηρήσουν εν ζωή το κρατίδιό τους, δεν έχουν παρά να αποδεχτούν το αυτονόητο. Η Μακεδονία είναι Ελλάς και δεν θα μπορούσε να είναι τίποτε άλλο.

ΠΗΓΗ: ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, 23 Ιουλίου 2017

13 ΙΟΥΛΙΟΥ 2017

Υπέρ δημοψηφίσματος για την ονομασία 

ο ΥΠΕΞ της ΠΓΔΜ Νίκολα Ντιμιτρόφ

Υπέρ της διεξαγωγής δημοψηφίσματος για την ονομασία της ΠΓΔΜ τάχθηκε ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας Νίκολα Ντιμιτρόφ σε συνέντευξη που παραχώρησε στο πρακτορείο Reuters με την ευκαιρία της χθεσινής συνάντησής του με τον Βούλγαρο ομόλογό του στην Τεργέστη της βόρειας Ιταλίας.

Ερωτηθείς αν η ΠΓΔΜ θα δεχόταν κάποια μέρα την αλλαγή του ονόματός της, ο Ντιμιτρόφ δήλωσε: «Είναι ένα πολύ περίπλοκο ζήτημα που εμπλέκει συναισθήματα και ταυτότητα. Για μας, για να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα, πρέπει να έχουμε μια διαδικασία που θα δημιουργήσει μια εθνική θέση πάνω στο θέμα. Θα υπάρξει σίγουρα ένα δημοψήφισμα».

Κατά τη χθεσινή συνάντηση των δύο υπουργών, η ΠΓΔΜ και η Βουλγαρία συμφώνησαν εξάλλου στο κείμενο μιας συνθήκης φιλίας, στόχος της οποίας είναι να μπει ένα τέλος σε χρόνια διενέξεων και εντάσεων.

«Καταλήξαμε σ' έναν συμβιβασμό (με τη Βουλγαρία) για το κείμενο», δήλωσε ο Ντιμιτρόφ στη συνέντευξη που έδωσε χθες το βράδυ στο Ρόιτερς.

«Η υπογραφή της συνθήκης ειρήνης με τη Βουλγαρία θα ενισχύσει την αξιοπιστία μας, θα καταδείξει ότι είμαστε σοβαροί και ότι θέλουμε να κάνουμε φίλους στην περιοχή μας», πρόσθεσε.

Από το υπουργείο Εξωτερικών της Βουλγαρίας ανακοινώθηκε πως επιτεύχθηκε μια «βάση» για έναν συμβιβασμό με την ΠΓΔΜ. Αξιωματούχοι είχαν δηλώσει νωρίτερα πως ελπίζουν ότι η συνθήκη θα καταστεί δυνατό να υπογραφεί στις 2 Αυγούστου.

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ - ΜΠΕ

9 ΙΟΥΛΙΟΥ 2017

Το ναρκοπέδιο της ένταξης

των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ

Οι πολιτικές δυνάμεις στην Αθήνα συγκλίνουν

στο ότι δεν έχουν διαμορφωθεί οι συνθήκες

που θα επέτρεπαν μία μετακίνηση

από το «κεκτημένο του Βουκουρεστίου»

ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΑΓΓΕΛΟΣ Μ . ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

Η αλλαγή κυβέρνησης στα Σκόπια και η γενικότερη αστάθεια στα Δυτικά Βαλκάνια έχουν επαναφέρει δυναμικά στην ατζέντα τις σκέψεις για ένταξη της πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας (ΠΓΔΜ) στο ΝΑΤΟ με ορίζοντα την επόμενη Σύνοδο Κορυφής του 2018. Ηδη, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, στην έδρα της Συμμαχίας στις Βρυξέλλες έχουν γίνει το τελευταίο διάστημα άτυπες κινήσεις αλλά σε χαμηλό επίπεδο. Ωστόσο, οι κινήσεις αυτές συνιστούν καμπανάκι για την Αθήνα, που δεν μπορεί να τις αγνοήσει. Αυτό που διαφαίνεται είναι μία επιθυμία των Σκοπίων να επιδιώξουν να προσκληθούν στη Συμμαχία με την προσωρινή τους ονομασία (ΠΓΔΜ) και στη συνέχεια να εντατικοποιηθούν οι διαπραγματεύσεις για το ονοματολογικό κατά το διάστημα μέχρι την επίσημη ένταξη. Ωστόσο, αυτή δεν θα αναβληθεί εφόσον, εν τω μεταξύ, δεν υπάρξει συμφωνία επί της οριστικής ονομασίας.

Μια τέτοια προοπτική θα έθετε σε δοκιμασία το «διπλωματικό κεκτημένο» της Αθήνας από τη Σύνοδο Κορυφής του Βουκουρεστίου το 2008, όταν η προηγούμενη λύση της εκκρεμότητας της ονομασίας συνδέθηκε με την ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ. Ωστόσο, οι πολιτικές δυνάμεις στην Αθήνα συγκλίνουν ότι δεν έχουν διαμορφωθεί οι συνθήκες που θα επέτρεπαν μια μετακίνηση από το «κεκτημένο του Βουκουρεστίου» το οποίο, σημειωτέον, έχει επαναληφθεί σε πέντε Συνόδους Κορυφής μετά το 2008 και με αναλλοίωτο λεκτικό. Δεν πρέπει επίσης να λησμονείται ότι η αίτηση της χώρας για ένταξη στο ΝΑΤΟ έχει γίνει με τη συνταγματική της ονομασία («Δημοκρατία της Μακεδονίας»).

Οι συζητήσεις για πιθανή ένταξη των Σκοπίων με την προσωρινή ονομασία έχουν αναζωπυρωθεί στους νατοικούς διαδρόμους, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να περιλαμβάνονται στις χώρες που θεωρούν ότι η ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ θα βοηθούσε τόσο σε έναν καλύτερο έλεγχο του ισλαμισπκού εξτρεμισμού στους κόλπους των Αλβανών όσο και στην ανάσχεση της θεωρούμενης ως διευρυνόμενης ρωσικής επιρροής στη χώρα. Θετικά προς την ΠΓΔΜ διάκεινται πολλά από τα νεότερα μέλη της Συμμαχίας, από την Κεντρική Ευρώπη και τα Βαλκάνια, ακόμη και η Ιταλία. Ο σκοπιανός πρωθυπουργός Ζόραν Ζάεφ συναντήθηκε (ΦΩΤΟ) πρόσφατα στην έδρα της Συμμαχίας με τον Γενικό Γραμματέα Γενς Στόλτεμπεργκ, ο οποίος φέρεται, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, να του είπε ότι η όποια λύση προϋποθέτει τη συμφωνία της Αθήνας. Λίγες ημέρες αργότερα, σε επίσκεψή του στη Σόφια, ο κ. Ζάεφ δεν παρουσίασε τα πράγματα όπως ακριβώς έγιναν. Πάντως, την προσεχή εβδομάδα, ο βοηθός Γενικός Γραμματέας για τη Δημόσια Διπλωματία, ο Τούρκος Τακάν Ιλντέμ, θα μεταβεί στην ΠΓΔΜ για συνομιλίες. Ανάλογη επίσκεψη του κ. Στόλτεμπεργκ δεν αναμένεται πριν από το φθινόπωρο.

Την ίδια στιγμή και μετά από περίπου τρία χρόνια, ο ειδικός απεσταλμένος του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, ο Μάθιου Νίμιτς, επανεμφανίστηκε στην περιοχή. Επισκέφθηκε τα Σκόπια και συναντήθηκε τόσο με κυβερνητικούς αξιωματούχους όσο και με τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Θα πρέπει να αναμένεται επίσκεψή του και στην Αθήνα, αλλά οι συνομιλίες για το Κυπριακό στην Ελβετία δεν επέτρεπαν στον Νίκο Κοτζιά να είναι διαθέσιμος. Ο κ. Νίμιτς δήλωσε, ευρισκόμενος στα Σκόπια, ότι δεν προσήλθε με κάποια ιδέα. «Συζητήσαμε για τη διαδικασία, την εντατικοποίηση των σχέσεων μεταξύ των δύο γειτονικών χωρών και για τη θέση της εδώ κυβέρνησης να ανοιχθεί στους γείτονες και να λύσει τα προβλήματα στην περιοχή» τόνισε ο πολύπειρος διαπραγματευτής.

Η νέα σκοπιανή κυβέρνηση εμφανίζεται ιδιαίτερα κινητική. Ο πρωθυπουργός Ζάεφ και ιδιαίτερα ο υπουργός Εξωτερικών Νίκολα Ντιμιτρόφ έχουν επιδοθεί από την επομένη της ανάληψης των καθηκόντων τους σε μία εκστρατεία για να πείσουν τα σημαντικά κέντρα αποφάσεων στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες ότι η σταθεροποίηση της ΠΓΔΜ περνά μέσα από μια ταχεία προσέγγιση με την Ατλαντική Συμμαχία και μακροπρόθεσμα με την ΕΕ. Οι δύο άνδρες επισκέφθηκαν τις Βρυξέλλες, ο κ. Ντιμιτρόφ ήλθε στην Αθήνα, όπου συναντήθηκε με τον κ. Κοτζιά, ενώ παράλληλα υπάρχει άνοιγμα προς τη Σόφια. Στις αρχές Αυγούστου αναμένεται μάλιστα η υπογραφή ενός αναθεωρημένου Συμφώνου Φιλίας, Συνεργασίας και Καλής Γειτονίας με έμφαση, σύμφωνα με πληροφορίες, στα θέματα ταυτότητας.

Η σκοπιανή πλευρά ανέμενε ότι σε επίπεδο δημόσιας ρητορικής η ελληνική κυβέρνηση θα εμφανιζόταν θετικότερη σε μια ταχύτερη προσέγγιση της ΠΓΔΜ με το ΝΑΤΟ. Αυτό δεν συνέβη. Συμφωνήθηκε να ενισχυθούν τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης ενώ ο κ. Κοτζιάς αναμένεται να επισκεφθεί την ΠΓΔΜ την τελευταία εβδομάδα του Αυγούστου. Πάντως, η Αθήνα ενοχλήθηκε από τις αναφορές του κ. Ντιμιτρόφ (σε δηλώσεις του με αφορμή την επίσκεψη του Μεβλούτ Τσαβούσογλου στα Σκόπια) στην απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης (ΔΔΧ), σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα παραβίασε την Ενδιάμεση Συμφωνία του 1995 και άρα αυτό θα έπρεπε να ληφθεί υπόψη από το ΝΑΤΟ.

Ο ρόλος Γερμανίας, ΗΠΑ και το ορόσημο του Οκτωβρίου

Δύο είναι οι χώρες που εμφανίζονται να επιδεικνύουν αυξημένο ενδιαφέρον για την περιοχή γενικότερα και, κατά συνέπεια, για την ΠΓΔΜ ειδικότερα: η Γερμανία και οι ΗΠΑ. Το Βερολίνο επιδιώκει να προσδέσει τα Δυτικά Βαλκάνια στη σφαίρα της οικονομικής του επιρροής και για τον λόγο αυτό προωθεί μια αναβάθμιση της γνωστής «Διαδικασίας του Βερολίνου» με ένα σχέδιο «Berlin Plus» και με στενότερη πρόσδεση των χωρών της περιοχής στο ΝΑΤΟ. Παράλληλα οι Αμερικανοί επιθυμούν την ευρωατλανπκή ενσωμάτωση όπως είπε πρόσφατα ο βοηθός υφυπουργός Εξωτερικών για ευρωπαϊκές υποθέσεις Μπράιαν Χόιτ Γι στην Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας. Ο δε Αμερικανός αντιπρόεδρος Μαρκ Πενς αναμένεται να δώσει το «παρών» στη Σύνοδο του Διαλόγου της Αδριατικής στο Μαυροβούνιο στις 22 Αυγούστου.

Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι οι εξελίξεις μπορούν να είναι δραματικά γρήγορες. Η εσωτερική πολιτική κατάσταση στην ΠΓΔΜ παραμένει ιδιαίτερα τεταμένη καθώς παραμένει άγνωστο το μέλλον του πρώην πρωθυπουργού Νίκολα Γκρούεφσκι. Η σύγκρουση κυβέρνησης - αντιπολίτευσης είναι σκληρή και δεν πρόκειται να διαφανεί ποιος έχει το πάνω χέρι πριν από τις τοπικές εκλογές στις 15 Οκτωβρίου. Το ορόσημο του Οκτωβρίου αναγνωρίζεται και στις Βρυξέλλες ως πιθανό σημείο εκκίνησης μιας νέας διπλωματικής προσπάθειας. Κατά τον κ. Σαββαΐδη, πάντως, «αν η ΠΓΔΜ επιλέξει τη γνωστή αναπαραγωγική τακτική απομόνωσης της Ελλάδος στο ζήτημα ένταξης σε ΝΑΤΟ και ΕΕ, το αποτέλεσμα θα είναι απογοητευτικό».

                                                       **************************************

Η ΕΠΙΛΥΣΗ ΤΟΥ ΟΝΟΜΑΤΟΛΟΓΙΚΟΥ

Η στρατηγική «βήμα προς βήμα»

και οι δυσκολίες της διαπραγμάτευσης

Η ιδέα να προσκληθεί η γειτονική χώρα με την προσωρινή ονομασία στο ΝΑΤΟ και να ακολουθήσουν εντατικές διαπραγματεύσεις για επίλυση του ονοματολογικού φαντάζει δύσκολο να ευοδωθεί. Σημειώνεται ότι μετά την πρόσκληση ακολουθούν τρεις μήνες για συζητήσεις, στη συνέχεια συντάσσεται το πρωτόκολλο ένταξης που πρέπει να κυρωθεί από τα Κοινοβούλια των κρατών-μελών και ακολούθως κατατίθεται στον θεματοφύλακα, που είναι η κυβέρνηση των ΗΠΑ.

Κατά μία εκδοχή, πριν από τη Σύνοδο Κορυφής του Βουκουρεστίου, το 2008, είχε πέσει στο τραπέζι η ιδέα να προσκληθεί η γειτονική χώρα με την προσωρινή ονομασία. «Επίσημο αίτημα ώστε τα Σκόπια να εισέλθουν ως ΠΓΔΜ στη Συμμαχία δεν υπήρξε ποτέ προς την Ελλάδα» λέει μιλώντας στο «Βήμα» ο πρέσβης ε.τ. και πρώην Γενικός Γραμματέας του υπουργείου Εξωτερικών Γεώργιος Σαββαΐδης, που την περίοδο εκείνη ήταν στενός σύμβουλος της τότε υπουργού Εξωτερικών Ντόρας Μπακογιάννη και αργότερα επικεφαλής της ομάδος που χειρίστηκε εκ μέρους της Αθήνας την προσφυγή της ΠΓΔΜ στο ΔΔΧ με το αιτιολογικό της παραβίασης της Ενδιάμεσης Συμφωνίας του 1995. «Και να υπήρχε όμως» προσθέτει «δεν θα γινόταν δεκτό δεδομένης της τακτικής των Σκοπιών να υποβάλουν αίτηση ένταξης σε διεθνείς οργανισμούς ως “Δημοκρατία της Μακεδονίας ”, να γίνονται δεκτό ως ΠΓΔΜ και στη συνέχεια να συμπεριφέρονται συστηματικά με τη συνταγματική ονομασία».

Η προσφυγή στο ΔΔΧ έγινε από την κυβέρνηση Γκρούεφσκι κυρίως γιε εσωτερικούς πολιτικούς λόγους. Το δικαστήριο διαπίστωσε την παραβίαση εκ μέρους της Ελλάδας του Αρθρου 11 (1) της Ενδιάμεσης Συμφωνίας αναφορικά με την εναντίωσή της στην πρόσκληση των Σκοπιών να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ, αλλά η απόφαση του δικαστηρίου είναι αναμφίβολο πιο περίπλοκη από όσο δείχνει σε πρώτη ανάγνωση.

Τα Σκόπια ζητούσαν επίσης από το δικαστήριο να καλέσει την Ελλάδα να μην κάνει στην ΕΕ ό,τι έπραξε στο ΝΑΤΟ. Το αίτημα αυτό τελικώςαπεσύρθη. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι το ΔΔΧ απέρριψε το τρίτο σκοπιανό αίτημα, δηλαδή η Ελλάδα να μην εκφράσει ξανά στο μέλλον αντίρρηση για την ένταξή τους σε διεθνή οργανισμό. Η ΠΓΔΜ είχε μάλιστα ζητήσει από το ΔΔΧ να διατάξει την Ελλάδα να απέχει από οποιαδήποτε μελλοντική συμπεριφορά που παραβιάζει την υποχρέωση του Αρθρου 11(1). Το ΔΔΧ δεν αμφισβήτησε την καλή θέληση της Ελλάδας, αν και η διατύπωση που χρησιμοποίησε υπήρξε διπλωματική. Το ΔΔΧ υπογράμμισε ότι «ως γενικός κανόνας, δεν υπάρχει λόγος να υποτεθεί ότι ένα κράτος, μία πράξη ή συμπεριφορά του οποίου ανακηρύχθηκε άδικη από το Δικαστήριο, θα επαναλάβει αυτή την πράξη ή συμπεριφορά στο μέλλον, καθώς θα πρέπει να υποτεθεί η καλή του βούληση».

Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι το ΝΑΤΟ αρνήθηκε ότι η απόφαση της Χάγης επηρεάζει τις δικές του, πολιτικές, αποφάσεις. Μετά την έκδοση της απόφασης του ΔΔΧ, ο τότε Γενικός Γραμματέας της Συμμαχίας Αντερς Φογκ Ράσμουσεν (ΦΩΤΟ) είχε ξεκαθαρίσει ότι η θέση του ΝΑΤΟ δεν πρόκειται να επηρεασθεί και μία πρόσκληση προς την πΓΔΜ θα σταλεί «μόλις βρεθεί μία αμοιβαία αποδεκτή λύση στο ζήτημα της ονομασίας». Κατά τον κ. Σαββαΐδη, αυτό δεν συνιστά έκπληξη καθώς «η διεύρυνση συνιστά μία εξόχως πολιτική διαδικασία. Η ένταξη στη Συμμαχία γίνεται με βάση τα κριτήριά της και όχι με βάση την Ενδιάμεση Συμφωνία και βεβαίως ποτέ με βάση δικαστικές αποφάσεις που αφορούν στους διαδίκους αλλά όχι στη Συμμαχία».

Το κρίσιμο ερώτημα είναι πως θα προσέγγιζε η Αθήνα έναν νέο γύρο διαπραγματεύσεων. Πηγές που βρέθηκαν πολύ κοντά στις διαπραγματεύσεις τα τελευταία χρόνια, επί κυβερνήσεως Γκρούεφσκι αλλά και νωρίτερα, παραδέχονται ότι δύο είναι τα κρίσιμα ζητήματα: Πρώτον, η αλλαγή της συνταγματικής ονομασίας σε συνδυασμό με την ερμηνεία του όρου erga omnes (έναντι όλων) και, δεύτερον, η αναφορά σε «μακεδονική» εθνότητα και γλώσσα.

Το πρώτο ζήτημα άπτεται του εύρους χρήσεως. «Εκεί θα κριθεί το παιχνίδι» τονίζει άριστα ενημερωμένη πηγή. Και τούτο διότι ουσιαστικά όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις γνώριζαν πόσο δύσκολο, αν όχι αδύνατο, είναι αυτό να συμβεί, από τη στιγμή που η ΠΓΔΜ μετρά ήδη άνω των 130 αναγνωρίσεων με τη συνταγματική της ονομασία. Ισως μία διέξοδος να ήταν η εισαγωγή στο Σύνταγμα της χώρας μιας τροπολογίας που να αφορά τη διεθνή της ονομασία. Η υπόθεση της «μακεδονικής» εθνότητας και γλώσσας θα είναι πιο περίπλοκη. Ο σλαβικός επιθετικός προσδιορισμός (makedonski) θα μπορούσε να είναι μία λύση, αλλά αυτό δεν έχει γίνει μέχρι στιγμής αποδεκτό από σκοπιανής πλευράς.

Αλλη πηγή που έχει επίσης ασχοληθεί επί μακρόν με το Σκοπιανό προκρίνει μια στρατηγική «βήμα προς βήμα». Σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να φανεί και η καλή θέληση της ΠΓΔΜ, π.χ. με τη μετονομασία του αεροδρομίου των Σκοπίων από «Μέγας Αλέξανδρος» ή των αυτοκινητοδρόμων. Φυσικά, αγκάθι συνιστά και η δέσμευση Γκρούεφσκι ότι κάθε λύση θα υποβαλλόταν σε δημοψήφισμα. Τούτο θα υποχρέωνε πιθανότατα την Αθήνα σε ανάλογη κίνηση.

ΠΗΓΗ: Εφημερ'ιδα ΤΟ ΒΗΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ, 9 Ιουλίου 2017

3 ΙΟΥΛΙΟΥ 2017

Νίμιτς για ΠΓΔΜ:

Δεν αναμένονται σύντομα δραματικές

εξελίξεις στο ζήτημα της ονομασίας

Την εκτίμηση ότι τους επόμενους μήνες «δεν θα πρέπει να περιμένουμε δραματικές κινήσεις ή αλλαγές», γύρω από τη εκκρεμότητα της ονομασίας της ΠΓΔΜ, διατύπωσε, κατά τη σημερινή συνάντηση που είχε με κυβερνητικούς αξιωματούχους στα Σκόπια, ο ειδικός απεσταλμένος του γγ του ΟΗΕ, Μάθιου Νίμιτς.

«Δεν νομίζω ότι είναι η κατάλληλη στιγμή να κάνω οριστικές και συγκεκριμένες προτάσεις. Νομίζω ότι χρειαζόμαστε μία περίοδο που οι δύο πλευρές θα μπορούν να μιλήσουν μεταξύ τους», τόνισε, σε δηλώσεις του αμέσως μετά τις συναντήσεις του με τον πρόεδρο Γκιόργκι Ιβάνωφ, τον πρωθυπουργό Ζόραν Ζάεφ και τον ΥΠΕΞ Νίκολα Ντιμιτρόφ.

Ο κ. Νίμιτς, εξήγησε ότι δεν πρόκειται να συνεχίσει το ταξίδι του στην Αθήνα, δεδομένου, όπως είπε, ότι ο Έλληνας ΥΠΕΞ, Νίκος Κοτζιάς, βρίσκεται στην Ελβετία, συμμετέχοντας στις συνομιλίες για το Κυπριακό. Χαρακτήρισε, πάντως, "ενθαρρυντικό" το γεγονός ότι το θέμα του ονόματος βρίσκεται εκ νέου στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος της κυβέρνησης Ζάεφ, προσθέτοντας πως «για να σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος είναι πολύ σημαντικό κάθε πλευρά να σκεφθεί σοβαρά τις θέσεις της, αλλά και να ακούσει προσεκτικά τις θέσεις της άλλης πλευράς».

Όπως είπε, «έχουμε τώρα μία νέα κατάσταση και θα δούμε πώς θα εξελιχθεί». Απαντώντας σε ερώτηση εάν κατά τις συναντήσεις που είχε στα Σκόπια άκουσε νέες ιδέες για το θέμα του ονόματος ανέφερε: «Δεν συζητήσαμε για κάποια συγκεκριμένη νέα άποψη για το όνομα. Δεν ήρθα με νέα πρόταση και η κυβέρνηση δεν παρουσίασε μία ιδιαίτερα διαφορετική άποψη. Συζητήσαμε για τη διαδικασία, συζητήσαμε για την εντατικοποίηση των σχέσεων μεταξύ των δύο γειτονικών χωρών και για τη γενική θέση της εδώ κυβέρνησης να ανοιχθεί στους γείτονες και να λύσει τα προβλήματα στην περιοχή».

ΠΗΓΗ: ΑΠΕ - ΜΠΕ

30 ΙΟΥΝΙΟΥ 2017

Πολιτικός σεισμός στη FYROM

Ποινική δίωξη στον πρώην πρωθυπουργό,

Νίκολα Γκρούεφσκι, για υποκλοπές!

Ο δρόμος για την παραπομπή του πρώην πρωθυπουργού Νίκολα Γκρούεφσκι στη δικαιοσύνη και ενδεχομένως στη φυλακή για το θέμα των υποκλοπών των τηλεφωνικών συνδιαλέξεων από τις μυστικές υπηρεσίες, ανοίγει στην ΠΓΔΜ, με τον κίνδυνο νέου κύκλου πολιτικής όξυνσης να διαγράφεται ορατός.

Σύμφωνα με τα ΜΜΕ της ΠΓΔΜ, η ανεξάρτητη ειδική εισαγγελέας Κάτσισα Γιάνεβα, που είχε οριστεί με διακομματική συμφωνία να διερευνήσει το περιεχόμενο των τηλεφωνικών υποκλοπών επί πρωθυπουργίας Γκρουέφσκι, ανακοίνωσε ότι άσκησε νέες ποινικές διώξεις σε βαθμό κακουργήματος εναντίον ενενήντα τεσσάρων φυσικών και εφτά νομικών προσώπων που εμπλέκονται σε 17 υποθέσεις για διαφθορά και κατάχρηση εξουσίας.

Η εισαγγελέας πρόσθεσε ότι θα ζητήσει την προφυλάκιση 18 εξ αυτών, ανάμεσα στους οποίους και «ένας αρχηγός πολιτικού κόμματος».

Όπως αναφέρουν τα ΜΜΕ, μεταξύ των προσώπων που η ειδική εισαγγελέας ζητά να προφυλακιστούν, είναι ο ηγέτης του VMRO-DPMNE και πρώην πρωθυπουργός Νίκολα Γκρούεφσκι, ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Βλάντιμιρ Πέσεφσκι, οι πρώην υπουργοί Γκορντάνα Γιανκούλοφσκα, Μίλε Γιανακίεφσκι και Ελιζαμπέτα Κάντσεσκα-Μίλεφσκα, ο πρώην γενικός γραμματέας του υπουργικού συμβουλίου Κίριλ Μποζίνοφσκι, ο αρχηγός των μυστικών υπηρεσιών Σασο Μιγιαλκοφ, κ.α.

Άμεση ήταν η αντίδραση του Νίκολα Γκρούεφσκι, ο οποίος σε έκτακτη συνέντευξη τύπου εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά της εισαγγελέως, κατηγορώντας την ότι λειτουργεί κατόπιν υποδείξεων και εντολών του κυβερνώντος κόμματος SDSM.

Δήλωσε ακόμα ότι «η εποικοδομητική στάση του κόμματος του ολοκληρώθηκε εδώ» και πρόσθεσε ότι «το μόνο αμάρτημα του VMRO-DPMNE είναι ότι τα προηγούμενα 11 χρόνια υπήρξε θεματοφύλακας της υπεράσπισης της χώρας και των εθνικών συμφερόντων, ότι άντεξε τις πιέσεις και απειλές σχετικά με το όνομα της χώρας και την ταυτότητα του λαού και δεν αποδέχθηκε επιβλαβείς συμφωνίες και πλατφόρμες ξένων χωρών».

ΠΗΓΗ: protothema.gr

29 ΙΟΥΝΙΟΥ 2017

ΠΓΔΜ:

Τη σύλληψη του Γκρούεφσκι

επιδιώκει η Ειδική Εισαγγελία

Η Eιδική Εισαγγελία (SJO) της ΠΓΔΜ επιδιώκει τη σύλληψη του επικεφαλής του VMRO - DPMNE και πρώην πρωθυπουργού της χώρας, Νίκολα Γκρούεφσκι, καθώς και αρκετών μελών της κυβέρνησης του, απαγγέλλοντας τους κατηγορίες για εκλογική απάτη και νοθεία στις εθνικές εκλογές του 2013, αναφέρει δημοσίευμα της ιστοσελίδας Balkan Insight.

H Eιδική Eισαγγελία απήγγειλε κατηγορίες για 17 υποθέσεις που αφορούν μέλη της προηγούμενης κυβέρνησης της χώρας, ζητώντας τη σύλληψη του Γκρούεφσκι, της πρώην υπουργού Εσωτερικών Γκόρντάνα Γιανκούλοσκα, του πρώην υπουργού Μεταφορών Μίλε Γιανακίεσκι, του πρώην γενικού γραμματέα της κυβέρνησης, Κίριλ Μποζίνοφσκι και του πρώην επικεφαλής του υπουργικού συμβουλίου του Γκρουέφσκι, Μάρτιν Προτούργκερ. Όλοι τους είναι πλέον κατηγορούμενοι για την οργάνωση και την εκτέλεση σχεδίου εκλογικής απάτης.

Επιπλέον, η Ειδική Εισαγγελία απήγγειλε κατηγορίες και εναντίον άλλων πρώην συνεργατών του Γκρουέφσκι αναφορικά με άλλες υποθέσεις διαφθοράς και φοροδιαφυγής, καθώς και για το ζήτημα των υποκλοπών και της παρακολούθησης πολιτικών αντιπάλων.

Η SJO, η οποιά συστήθηκε το 2015 με τη συμβολή της ΕΕ και υπό την πίεση της διεθνούς κοινότητας, με σκοπό να εξετάσει τις παραβατικές δραστηριότητες της κυβέρνησης Γκρούεφσκι, απήγγειλε τις κατηγορίες δύο μόλις μέρες πριν λήξει η προθεσμία της να μπορεί επίσημα να προβαίνει στην απαγγελία κατηγοριών.

Εντούτοις, σύμφωνα με την επικεφαλής της, Κάτιτσα Γιάνεβα, το σώμα θα συνεχίσει τις έρευνες του και τα επόμενα τρία χρόνια, καθώς καθ' όλη τη διάρκεια της ύπαρξης του έχει προλάβει να εξετάσει μόνο το 45% των υποκλαπέντων συνομιλιών για τις οποίες κατηγορείται η πρώην κυβέρνηση, με μόνο ένα μικρό ποσοστό από αυτές να έχει αναλυθεί επαρκώς και να έχει οδηγήσει σε νομικές κινήσεις από πλευράς του σώματος.

Επιπλέον, η Γιάνεβα εξέφρασε την ελπίδα της ότι θα υπάρξει παράταση στην προθεσμία της SJO, η οποία λήγει στις 30 Ιουνίου, κάτι που φαντάζει ωστόσο εξαιρετικά δύσκολο, καθώς η αξιωματική αντιπολίτευση ελέγχει 51 από τις 120 έδρες του κοινοβουλίου, με αποτέλεσμα να είναι σχεδόν αδύνατο να εξασφαλισθεί η πλειοψηφία των δύο τρίτων που απαιτείται για μία τέτοια προοπτική.

ΠΗΓΗ: kathimerini.gr

25 ΙΟΥΝΙΟΥ 2017

ΘΑΝΟΣ ΒΕΡΕΜΗΣ*

Η ονομασία των Σκοπίων

Τo ξαφνικό ενδιαφέρον των συμμάχων του ΝΑΤΟ για τα Βαλκάνια προκλήθηκε από την ανάμειξη της Ρωσίας στο Μαυροβούνιο και τώρα στην ΠΓΔΜ. Στις 5 Ιουνίου το ΝΑΤΟ έκανε δεκτό το Μαυροβούνιο ως μέλος έπειτα από φήμες για κίνημα υποκινούμενο από τον Πούτιν για να αποκλείσει την παρουσία του ΝΑΤΟ στην περιοχή. Σύμφωνα με τους Financial Times (12 Ιουνίου 2017) κάτι ανάλογο συμβαίνει και τώρα στην ΠΓΔΜ. Η μακροχρόνια κυριαρχία του Ν. Γκρούεφσκι διευκόλυνε τις εθνικιστικές και αντιδυτικές επιλογές της κυβέρνησης.

Η νέα κυβέρνηση των Σοσιαλιστών του Ζόραν Ζάεφ προσπαθεί τώρα να επανέλθει στην οδό του εκσυγχρονισμού που αναγκαστικά διέρχεται από την Ευρωπαϊκή Ενωση και το ΝΑΤΟ ως πρώτο βήμα προς την κατεύθυνση αυτή. Η σημερινή ελληνική κυβέρνηση ασφαλώς δεν διαθέτει την προϊστορία της προκατόχου (ιδιαίτερα του κ. Σαμαρά) στο ζήτημα της ονομασίας. Παρά τη διάθεση του κ. Ζάεφ και του υπουργού Εξωτερικών Νίκολα Ντιμιτρόφ να βρουν κάποια λύση στη διαφορά με την Ελλάδα, αντιλαμβάνονται ότι ο κ. Γκρούεφσκι, που εξακολουθεί να συγκεντρώνει περισσότερες σλαβομακεδονικές ψήφους, τους περιμένει στη γωνία για να τους καταγγείλει ως μειοδότες και όργανα ξένων δυνάμεων. Η σημερινή κυβέρνηση των Σκοπίων συνεπώς επιμένει ότι η όποια συμφωνία με την Ελλάδα θα τεθεί στη διακριτική ευχέρεια του λαού της χώρας.

Ας μην ξεχνάμε βέβαια ότι οι ΑΝΕΛ και ο αρχηγός τους είναι εξαιρετικά ευαίσθητοι στο ζήτημα της ονομασίας και δεν γνωρίζουμε τις αντιδράσεις τους σε κάθε συμβιβασμό.

Οπως μας θύμισε ο πρώην πρέσβης της Ελλάδας στην Ουάσιγκτον, Αλέξανδρος Μαλλιάς («Καθημερινή», 19 Ιουνίου 2017) ο ομόλογός του στην αμερικανική πρωτεύουσα, Ντιμιτρόφ, ήταν πρωτεργάτης για την αναγνώριση της χώρας του από την κυβέρνηση Μπους τον Νοέμβριο του 2004 με τη συνταγματική της ονομασία. Ο ικανότατος αυτός διπλωμάτης ηγήθηκε επίσης της επιτυχίας της ΠΓΔΜ κατά της Ελλάδας στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης.

Ας θυμηθούμε ακόμα ότι το 2007 η τότε ελληνική κυβέρνηση επαναπροσδιόρισε την πολιτική της χώρας για το ζήτημα του ονόματος με «σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό έναντι όλων». Η απόφαση επέτρεψε στην τότε υπουργό, Ντόρα Μπακογιάννη στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι το 2008, να θέσει την αποδοχή της ελληνικής πρότασης ως προϋπόθεση για την αποδοχή της ένταξης της ΠΓΔΜ στον Οργανισμό. Τα Σκόπια βέβαια απέρριψαν την ελληνική πρόταση, πιστεύοντας ότι οι ΗΠΑ θα τους ευνοούσαν περισσότερο στο μέλλον.

Το μέλλον έφτασε. Ο ερχομός του κ. Ντιμιτρόφ άλλαξε το δυσάρεστο κλίμα επί Γκρούεφσκι, ανάμεσα στις δύο χώρες. Ομως η ουσία μένει. Ο Νίκος Κοτζιάς προώθησε Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης. Τόσο τα σχολικά βιβλία της ΠΓΔΜ που εξακολουθούν να καλλιεργούν τον εντόπιο αλυτρωτισμό αποκαλώντας τη χώρα τους «παράκτια» όσο και η μετατροπή των Σκοπίων σε Ντίσνεϊλαντ μιας δικιάς τους ανάγνωσης της αρχαιότητας του Φιλίππου και του Μεγάλου Αλεξάνδρου, επίσης μένουν. Την Ολυμπιάδα τη διεκδικούν οι Αλβανοί.

Ο Ελληνας υπουργός Εξωτερικών έκανε καλή χρήση της ευκαιρίας της επίσκεψης Ντιμιτρόφ, για να τονίσει ότι, ανεξάρτητα από την πρόοδο του ζητήματος της ονομασίας, οι σχέσεις των δύο χωρών πρέπει να αναπτυχθούν. Είπε ακόμη ότι τρίτες χώρες δεν θα πρέπει να επεμβαίνουν ανάμεσα στις σχέσεις Ελλάδας – ΠΓΔΜ. Εννοούσε τις ΗΠΑ ή τη Ρωσία;

Η σημερινή προσφορά της ΠΓΔΜ είναι να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ με αυτή την ονομασία, όμως η ελληνική ταύτιση με τη θέση στο Βουκουρέστι το 2008 για τη μη ένταξη με προσωρινή αλλά τελεσίδικη ονομασία καθιστούν δύσκολη την αποδοχή της πρότασης των Σκοπίων.

Στο περιθώριο των συζητήσεων έγιναν επαφές με διάφορους ακαδημαϊκούς εκπροσώπους της ΠΓΔΜ. Ο γράφων εξήγησε σε παριστάμενους ότι δεν υπάρχει πολιτικό κόμμα στην Ελλάδα που θα έβαζε την υπογραφή του κάτω από συμφωνία χωρίς αλλαγμένο το όνομα της γείτονος. Εξήγησα ότι ο εμφύλιος του 1946-49 δεν υπήρξε μόνον ζήτημα αλλαγής πολιτικού και κοινωνικού συστήματος, αλλά και απώλειας της ελληνικής Μακεδονίας. Αν το ζήτημα αυτό ίσχυε τότε, σήμερα ακόμα και το ΚΚΕ αναγνωρίζει τη σημασία εκείνου του λάθους του Ζαχαριάδη.

* Ο κ. Θάνος Βερέμης είναι ομότιμος καθηγητής του ΕΚΠΑ.

ΠΗΓΗ: Εφημερίδα Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ, 25 Ιουνίου 2017

23 ΙΟΥΝΙΟΥ 2017

Το τρίγωνο των Βαλκανίων

Του ΣΤΑΥΡΟΥ ΤΖΙΜΑ

Ο πρωθυπουργός Ζόραν Ζάεφ έστειλε τον υπουργό Εξωτερικών Νίκολα Ντιμιτρόφ στην Αθήνα για το όνομα και ο ίδιος πήγε στις αρχές της εβδομάδας στη Σόφια, όπου συναντήθηκε με την πολιτική και πολιτειακή ηγεσία της Βουλγαρίας. Πρόκειται για κινήσεις φιλίας προς τις γειτονικές χώρες με τις οποίες τα Σκόπια διατηρούν ανοικτά ζητήματα. Ως προς τα δικά μας, πρέπει να περιμένουμε ότι η διαδικασία της ονομασίας θα τεθεί σύντομα, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, σε κίνηση, καθώς οι δυτικοί εμφανίζονται αποφασισμένοι να βάλουν τη FYROM στο ΝΑΤΟ, έστω με το ακρωνύμιο. Ο Ζάεφ πήγε στη Σόφια για να επουλώσει διεθνοτικές πληγές, οι οποίες συντηρούσαν κλίμα καχυποψίας στις σχέσεις των δύο χωρών.

Ιδίως κατά τη δεκαετή διακυβέρνηση Γκρούεφσκι, FYROM και Βουλγαρία βρίσκονταν στα μαχαίρια, εξαιτίας της πολιτικής του εξαρχαϊσμού που ασκούσε ο εθνικολαϊκιστής ηγέτης και ακουμπούσε ιστορικές διενέξεις.

Μάλιστα οι προκλήσεις του Γκρούεφσκι ερέθιζαν τη Σόφια, που απειλούσε να μπλοκάρει την ενταξιακή πορεία των «αδελφών» της ΠΓΔΜ –η Βουλγαρία δεν αναγνωρίζει την ύπαρξη «μακεδονικού έθνους», θεωρώντας τους Σλάβους της χώρας αυτής βουλγαρικό φύλο, ούτε, επομένως, μακεδονική γλώσσα– στο ΝΑΤΟ και την Ευρωπαϊκή Ενωση.

Στον επιθετικό εθνικισμό του Γκρούεφσκι, η Βουλγαρία βρέθηκε, για τους δικούς της λόγους, τα τελευταία χρόνια στην ίδια όχθη με την Ελλάδα σε σημείο που στα Σκόπια οι εθνικολαϊκιστές καταγγέλλουν συχνά τη σύμπηξη άτυπου ελληνοβουλγαρικού άξονα με στόχο να «καταπιούν» το νεόκοπο κράτος.

Μολονότι ήταν η πρώτη χώρα που αναγνώρισε τα Σκόπια με τη συνταγματική τους ονομασία, οι ιστορικές διαφωνίες για ζητήματα ταυτότητας παρέμεναν εν υπνώσει και το 1999 κατεβλήθη προσπάθεια να καταρτιστεί και να υπογραφεί συνθήκη φιλίας μεταξύ των δύο χωρών, που θα έβαζε στην άκρη τις εθνοτικές αντιπαλότητες. Δεν κατέστη δυνατό τότε και για τον λόγο ότι ήρθαν οι πόλεμοι στο Κόσοβο και την ΠΓΔΜ, ενώ η έλευση στη συνέχεια στην εξουσία του Γκρούεφσκι όχι μόνο δεν επούλωσε τις πληγές αλλά τις τροφοδοτούσε διαρκώς με εθνικιστικό «αλάτι».

Τώρα στη Σόφια, Ζάεφ και Μπορίσοφ ανακοίνωσαν ότι στις αρχές Αυγούστου θα υπογράψουν τη συμφωνία, που θα σημάνει το λιώσιμο των πάγων και την αποκατάσταση εύκρατου κλίματος στις σχέσεις των δύο χωρών. Σε μια τέτοια εξέλιξη, θα μείνει η Ελλάδα να μιλάει για αλυτρωτισμό των Σκοπίων και δεν θα είναι καθόλου ευχάριστη διπλωματικά αυτή η μοναξιά.

ΠΗΓΗ: Εφημερίδα Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 23 Ιουνίου 2017